Tip 2 Diyabet Nedir , Tip 2 Diyabetin Nedenleri , Tip 2 Diyabet Hakkında

Tip 2 diyabetli kişilerin pankreası insülin üretir fakat etkili olarak kullanamazlar. Tip 2 diyabetin görülme sıklığı daha fazladır, diyabetli kişilerin %90'ı Tip 2 diyabetlidir.

Tip 2 Diyabet genellikle 40 yaşın üzerindeki kişilerde görülen diyabet tipidir. Pankreasın yeterli miktarda insülin salgılayamaması veya salgılanan insülinin yeterli derecede kullanılmaması nedeniyle kan şekerinin yükselmesi durumudur. Bu tip diyabetiklerde rahatsızlık uzun yıllar klinik olarak belirti vermeyebilir. Yaşamın ileriki yıllarında araya giren bir infeksiyon, stres, ameliyat, gebelik ya da fazla kilo alınması zaten azalmış olan beta hücre rezervinin daha da düşmesine neden olarak diyabeti klinik olarak ortaya çıkarabilir.

Tip 2 Diyabet Riski Kimlerde Daha Fazladır?

Herkeste, her yerde, her yaşta diyabet teşhis edilebilir.

 - Ailesinde diyabetli olanlar,
 - Şişman kişiler,
 - 4 kg' dan daha ağır bebek doğuran kadınlar,
 - Stres altında yaşayan kişilerde diyabetin görülme riski daha yüksektir.
 - Ayrıca pankreasın kronik iltihabı, pankreas tümörleri ve ameliyatları ile hipertiroidi, akromegali gibi bazı hormon hastalıkları Tip 2 diyabete yol açabilir.

Tip 2 Diyabetin Belirtileri Nelerdir?

Tip 2 diyabeti olan ve kan şekeri yüksek olan kişilerde;

 - Sık idrara çıkma,
 - Ağız kuruluğu,
 - Çok su içme,
 - Açlık hissi,
 - Cilt yaralarının geç iyileşmesi,
 - Kuru ve kaşıntılı bir cilt,
 - Sık sık infeksiyon gelişmesi,
 - Ellerde ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma görülür. Ancak bu belirtiler zaman içinde yavaş yavaş ortaya çıkar.

Tip 2 Diyabet Tedavisinin Esasları Nelerdir?

Birinci basamak tedavi planında medikal beslenme tedavisi yani beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesi, yaşam tarzının değiştirilmesi, egzersiz programlarının uygulamaya koyulması yer almaktadır. Eğer, bu tedavi planına uyulmasına rağmen kan şekeri normal sınırlar içinde tutulamazsa ağızdan hap olarak alınan şeker düşürücü ilaçlar tedaviye eklenir. Ancak bazı Tip 2 diyabetliler kan şekeri düzeyini normal sınırlar içinde tutabilmek için insüline ihtiyaç duyulabilir. Bu durumlarda uygun dozda yapılan insülin enjeksiyonları ile tedavi desteklenir.

Ağızdan şeker düşürücü hap veya insülin tedavisi alan Tip 2 diyabetlilerin haftanın belirli günlerinde kan şekerini ölçmeleri son derece önemlidir.

Tip 2 Diyabet Tedavisinde Kullanılan İlaçlar Nelerdir?

Tip 2 diyabette kan şekeri kontrolünü sağlamak amacı ile kullanılan ve ülkemizde mevcut olan ilaçlar etki mekanizmalarına göre 3 grupta incelenebilir:

Sulfonilüreler; pankreastan insülin salınımını arttırır ve vücudu insüline daha duyarlı hale getirirler. (Betanorm, Diamicron, Diameprid, Diabinese, Gliben, Glutril, Glucotrol XL, Minidiab, Amaryl bu grup ilaçlara örnek olarak verilebilir)

Biguanidler; insülin mevcudiyetinde hücrelere glikoz (şeker) girişini arttırarak kan şekerini düşürürler, ayrıca bağırsaktan şeker emilimini azaltırlar (metformin). Şişman hastalarda tercih edilirler. Ülkemizde bulunan bu grup ilaçlar arasında Glucophage, Glifor, Gluformin, Glukofen sayılabilir.

Alfa-Glikosidaz inhibitörleri; Ülkemizde Glucobay adıyla bilinen bu grup ilaçlar, bağırsakta karbonhidratların parçalanmasını yavaşlatarak yemek sonrası olan kan şekeri yükselmelerini azaltırlar.

Glinidler: Nateglinid, Repaglinid (Novonorm, Starlix) olarak bilinen ilaçlar pankreasta insülin salgılayan beta hücrelerini kısa dönemde uyararak yemeklerden sonra oluşan tokluk kan şekerindeki artışı azaltırlar.

İnsülin dirençini azaltan; insüline duyarlılığı arttıran ilaçlar: Bu grup ilaçlar metforminden farklı etki göstererek insülin dirençini azaltır. Vücutta hafif derecede su tutulmasına ve ortalama olarak 2-3 kilo ağırlık artışına neden olabilmektedir (Avandia).

Tip 2 Diyabette Hangi Durumlarda İnsülin Tedavisi Gerekmektedir?

Beslenme planına uyum sağlamasına, egzersiz yapmasına ve aldığı ilaçlara rağmen;

-Kan şekeri yüksek seyreden diyabetlilere,
-Ameliyat olacak hastalara,
-Ameliyat döneminde,
-Gebeliği esnasında diyabet tanısı konan ve hamilelikte kan şekeri kontrolü sağlanmayan kadınlara,
-Ağır bir infeksiyon geçirirken iyileşmeyen kişilere,
-Ayak yarası olan diyabetlilere,
-Diyabete bağlı komplikasyonların gelişmeye başladığı diyabetlilere mutlaka insülin tedavisi uygulanmalıdır.

Tip 2 Diyabet Önlenebilir mi?

Tip 2 diyabet insidansı başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere tüm dünyada artış göstermektedir. Obezite, sedanter yaşam tarzı, insülin dirençi, hiperinsülinemi, bozulmuş glikoz toleransı ve geçmişte gestasyonel diyabet öyküsünün varlığı tip 2 diyabet gelişimi için güçlü risk faktörleridir. Diyabeti Önleme Programı ve benzeri çalışmalarla, yüksek riskli bireylerin tanımlanması ile bu kişilerde Tip 2 diyabetin gelişmesi veya geciktirilmesinin mümkün olabildiği gösterilmiştir.

Finlandiya Tip 2 Diyabeti Önleme Çalışması

Finlandiya Tip 2 diyabeti önleme çalışmasında glikoz intoleransı olan 522 birey katılmıştır. Kontrol grubuna beslenme ve egzersiz konusunda sözel ve yazılı genel bir bilgi verilirken, çalışma grubuna aşağıda belirtilen hedeflere ulaşılmasını sağlayacak detaylı öneriler verilmiştir.

-Ağırlık kaybı sağlamak (% 5 ve daha fazla oranda) ağırlık kaybı sağlayacak
-Toplam yağ tüketimini azaltmak (Tüketilen günlük enerjinin <%30’u)
-Doymuş yağ alımını azaltmak (enerjinin <%10’u)
-Posa alımını arttırmak (15 g/1000 kkal)
-Fiziksel aktiviteyi arttırmak (Her gün en az 30 dakika)
-Beslenme önerilerinde tam taneli tahıl ürünlerinin, sebze, meyve, düşük yağlı süt ve et ürünleri, yumuşak margarin ve tekli doymamış yağ asitlerinden zengin bitkisel yağ önerilmiştir. Beslenme ilkelerine uyum çalışma boyunca yılda 4 kez bireylerin tamamladığı 3 günlük besin tüketim kayıtları ile değerlendirilmiştir.

Finlandiya Tip 2 diyabeti önleme çalışması ile yaşam tarzı değişikliklerinin sağlanması sonucunda tip 2 diyabetin görülme sıklığının %58 oranında azaldığı saptanmıştır.